نووسینگەکانی ئاڵوگۆڕ لە سلێمانی: بازاڕی ئاڵوگۆڕی لای مزگەوتی خانەقا، و بۆچی هیچ تابلۆیەک لە ئینتەرنێت نییە

سلێمانی شاری دووەمی هەرێمی کوردستانە و، بە ژمارەی ئەو کەسانەی لە بەیانییەکی ئاساییدا پارە دەگۆڕن، یەکێکە لە قەرەباڵغترین بازاڕەکانی دراو لە عێراق. هەروەها کونی ستراتیژییە لە هەموو خزمەتگوزارییەکی نرخدا، دینارڤیوش لەگەڵیان: تاکە نووسینگەیەک لە شارەکە تابلۆکەی لە ئینتەرنێت بڵاو ناکاتەوە. نرخەکە هەیە، دەجوڵێت، هەزاران کەس ڕۆژانە پێی مامەڵە دەکەن، و هەرگیز ناگاتە لاپەڕەیەکی وێب. ئەم ڕێنمایە ڕوون دەکاتەوە بازاڕەکە لە کوێیە، کام نووسینگە لیست کراون، و چۆن ژمارەی ڕۆژەکە بەدەست دەهێنیت تا ئەوە دەگۆڕێت.

بازاڕەکەی لای مزگەوتی خانەقا

بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراو لە سلێمانی بازاڕێکی ڕاستەقینەیە، نەک شەقامێکی دوکان. لە تەنیشت مزگەوتی خانەقا لە ناوەندی بازرگانی کۆندایە، بە پیادە ماوەیەکی کورت لە بازاڕی گەورەوە، و لە بەیانی زووەوە تا ناوەڕاستی دوانیوەڕۆ کار دەکات؛ بۆ کاتژمێر چوار زۆربەی مێزەکان کۆکراونەتەوە. هەینی داخراوە. دەیان مامەڵەکار شان بە شانی یەکتر کار دەکەن، بۆیە نرخ لەناو بازاڕەکەدا تەسکە: مامەڵەکارێک کە خراپتر لە مێزی تەنیشتی نرخ بدات، مشتەرییەکە لەو کاتەدا لەدەست دەدات کە ژمارەکە دەڵێت.

دوو نووسینگەی لیستکراو لەناو بازاڕەکەوە کار دەکەن. لاوکۆ کۆنتەرێکی لەوێ هەیە و لە کاتی بازاڕدا تەلەفۆن وەڵام دەداتەوە. کاش تایم کاتێکی سەرنجڕاکێشی هەیە بۆ نووسینگەیەکی ئاڵوگۆڕ، لە پێنجی بەیانییەوە تا یەکی شەو، کە دەیکاتە ئەو شوێنەی پارەی لێ دەگۆڕیت کاتێک بازاڕەکە داخراوە.

شەقامی مەولەوی و شەقامی شۆڕش

لە دەرەوەی بازاڕ نووسینگەکان بەسەر دوو شەقامدا بڵاو دەبنەوە. شاخی زێڕین لەسەر شەقامی مەولەوییە، شەقامە سەرەکییە کۆنەکە کە بە تەنیشت بازاڕدا تێدەپەڕێت. بناری بامۆ لەسەر شەقامی شۆڕشە، شەقامە درێژەکە کە زۆربەی هاتوچۆی شار هەڵدەگرێت. زنجیرەکانی بەغدا لقی سلێمانییان لەسەر شەقامی سالمە: ڕەیان، کۆمپانیایەکی حەوت شاری کە بارەگاکەی لە نەجەفە، و قوتاف، تەنیشت بانکی هەولێر.

ئۆمێدی زێڕنگەر چەند دەرگایەک لە بازاڕەکەوە مامەڵە دەکات، کە ئەمە شێوازە لە هەموو شارێکی عێراق: زێڕ و دراو شەقامێک بەش دەکەن، چونکە مسقاڵێک زێڕ بە دینار نرخ دەدرێت کە بە دۆلار1,588+0.52%↗دۆلار بۆ دیناری عێراقی+0.52%1,5881 مانگ نرخ دەدرێت.

ئەو نووسینگانەی دینارڤیو لیستیان دەکات

هیچ کام لە شەشەکە نیشانەی ڕاستیان لە ڕێنمای دینارڤیودا نییە، چونکە نیشانەی ڕاست واتە ماڵپەڕەکە تابلۆی بڵاوکراوەی ئەو نووسینگەیە دەخوێنێتەوە، و هیچ نییە بۆ خوێندنەوە. وەک شوێنی چوون لیست کراون. لاپەڕەی سلێمانی ئەوە بە ڕوونی دەڵێت و هیچ ژمارەیەک پیشان نادات، لەبری ئەوەی ژمارەی نیشتمانی وەک ژمارەی ناوخۆیی بڕازێنێتەوە.

نرخەکە چۆن دەدرێت

بازاڕەکە دۆلار هەروەک هەولێر نرخ دەدات: دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلار، کڕین و فرۆشتن، بۆ کاغەزی زنجیرەی نوێ لە بارودۆخی باشدا. دراوەکانی تر بەرامبەر دۆلار نرخ دەدرێن. نرخی سلێمانی زۆربەی ڕۆژان کەمێک لە هی هەولێر بەرزترە؛ جیاوازییەکە بچووکە، زۆربەی کات لە چەند سەد دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلاردا، و تەسک دەبێتەوە کاتێک دۆلار ئارامە و بەرفراوان دەبێت کاتێک دەجوڵێت. بۆشایی نێوان بازاڕەکە و نرخی فەرمی بانکی ناوەندی ١,٣١٠ بۆ هەر دۆلارێک هەمان نزیکەی ١٨ لە سەدە کە هەموو بازاڕێکی عێراق لە پەنجەرەی فەرمی جیا دەکاتەوە.

تمەنی ئێرانی لێرە زیاتر لە هەر شارێکی تری کوردی دەست دەگۆڕێت، چونکە سلێمانی دەروازەی خاڵە سنوورییەکانی ئێرانە. تمەن بە دینار بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ یان هەر ملیۆنێک نرخ دەدرێت، و نرخەکەی زۆر لە دۆلار گۆڕانکارتره؛ دوو جار داوای ژمارەکە بکە و بینووسە.

بەدەستهێنانی ژمارەی ڕۆژەکە

• پێش چوون تەلەفۆن بکە. لاوکۆ و کاش تایم بە کڕین و فرۆشتنی ئێستا تەلەفۆن وەڵام دەدەنەوە. داوای نرخ بۆ هەر سەد بکە و ئایا بۆ کاغەزی نوێیە.
• لەناو بازاڕ بەراورد بکە. دە مامەڵەکار لە دە مەتردا؛ پێش ئەوەی شتێک بدەیت بە ڕیزەکەدا بڕۆ. جیاوازی نێوان باشترین و خراپترین نرخ لەسەر مێزێک زۆربەی کات گەورەترە لە جیاوازی نێوان شارەکان.
• کاغەزە بچووکەکان زیاتر تێدەچن. بیستی و دەیی کەمتر بۆ هەر دۆلارێک دەهێنن لە سەدییەکان، لە هەموو شوێنێکی عێراق. ئەگەر بڕێکی گەورە دەگۆڕیت، سەدییەکان بگۆڕە.
• دوای دەوام. کاش تایم تا یەکی شەو؛ ئەگینا کۆنتەرەکانی هۆتێل، بە نرخێکی خراپتر.

بۆچی هیچ تابلۆیەک لە ئینتەرنێت نییە، و چی چارەسەری دەکات

نووسینگەکانی هەولێر تابلۆ بڵاو دەکەنەوە چونکە چەند کۆمپانیایەک لەوێ بڕیاریان دا، و کە دووان کردیان، ئەوانی تر ناچار بوون شوێنیان بکەون. بازاڕی سلێمانی کۆنتر و پارچەپارچەترە: زۆر مامەڵەکاری بچووک، کەم کۆمپانیا بە ماڵپەڕ، و کولتوورێکی بازاڕ کە تێیدا نرخ شتێکە بە کەسی داوای دەکەیت. هێشتا کەس ناچار نەکراوە بڵاوی بکاتەوە.

پلانی دینارڤیو بۆ شارەکە سادەیە و پێشتر دەستی پێکردووە. شەش نووسینگەکەی سەرەوە لە ڕێنماکەدان بە تەلەفۆنی کارا. هەنگاوی داهاتوو نرخێکی ڕۆژانەیە لە یەک یان دووانیانەوە، هەموو بەیانییەک لە فۆڕمێکی هاوبەشدا دەنووسرێت، تا سلێمانی ژمارەیەکی ناوخۆیی ڕاستەقینەی هەبێت بە سەرچاوەیەکی ناونراو لەژێری. کاتێک دوو نووسینگە بڵاو دەکەنەوە شارەکە ناوەڕاستێکی وەک هی هەولێر دەبێت؛ بە یەکێک، ژمارەکە پیشان دەدرێت و بە ڕێنمایی نیشان دەکرێت. ئەگەر نووسینگەیەک لە سلێمانی بەڕێوە دەبەیت و دەتەوێت ئەو سەرچاوەیە بیت، فۆڕمی نووسینگەکان هەمان ڕۆژ دەگاتە دەستمان.

نموونەیەکی کرداری: تمەن و دۆلار لە بازاڕ

بازرگانێک کە لە بانەوە دەگەڕێتەوە بە ٢٠ ملیۆن تمەنەوە و سەردانکەرێک بە ٣٠٠ دۆلارەوە لە هەمان بەیانیدا دەچنە بازاڕەکە. حاڵەتی سەردانکەرەکە سادەیە: بە نرخی کڕینی نزیک ١٥٤,٦٠٠ بۆ هەر ١٠٠ دۆلار، سێ کاغەزەکە ٤٦٣,٨٠٠ دینار دەهێنن، و مێزەکان لە چەند سەد دینار لە یەکتردا نرخ دەدەن. حاڵەتی بازرگانەکە ئەو شوێنەیە کە بازاڕەکە ناوبانگەکەی لێ دەکڕێت. تمەن بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ نرخ دەدرێت، و بە ژمارە نیشتمانییەکە لەسەر لاپەڕەی تمەنی ئەم ماڵپەڕە ٢٠ ملیۆنەکە نزیکەی ١.٤ ملیۆن دینار دەبێت؛ بەڵام نرخی تمەنی بازاڕەکە لەگەڵ سنوور دەجوڵێت نەک لەگەڵ بەغدا، و لە ڕۆژێکدا کە خاڵەکان قەرەباڵغن نرخی کڕین دەتوانێت دوو یان سێ لە سەد لەژێر فیدەکە بێت. بازرگانێک کە پێش فرۆشتن لە سێ مێز دەپرسێت دەتوانێت ٤٠,٠٠٠ دینار باشتر بێت لەوەی لە یەکەم دەفرۆشێت. کەس ئەو نرخە بڵاو ناکاتەوە؛ بۆیە بازاڕەکە لە نۆی بەیانی پڕە.

هەمان وانە بۆ لیرەی تورکی48.78+0.22%↗لیرەی تورکی بۆ دیناری عێراقی+0.22%48.781 مانگ و یۆرۆ ڕاستە، هەرچەند بە توندییەکی کەمتر: هەرچەند دراوێک لە دۆلار دوورتر بێت جیاوازی نێوان مێزێک و مێزێکی تر بەرفراوانتر دەبێت، و بەهای ئەو خولەکانەی لە بەراوردکردندا بەسەری دەبەیت زیاتر دەبێت.

بەستەری زێڕ

ئۆمێدی زێڕنگەر چەند دەرگایەک لە بازاڕەکەوە ڕێکەوت نییە. زێڕ لە سلێمانی بە مسقاڵ دەکڕدرێت، پێنج گرام، و بە دینار نرخ دەدرێت کە خۆی بە دۆلار نرخ دەدرێت، بۆیە زێڕنگەر پێش ئەوەی بکاتەوە پێویستی بە نرخی دۆلارە. لە بەیانییەکدا کە دۆلار دەجوڵێت مسقاڵ لە ماوەی کاتژمێرێکدا لەگەڵی دەجوڵێت، و ئەو خێزانانەی زێڕیان وەک پاشەکەوت کڕیوە بازاڕی دراو هێندەی زێڕنگەرەکان بە وردی چاودێری دەکەن. لاپەڕەی زێڕی دینارڤیو مسقاڵ لە نرخی جیهانی و دۆلاری ڕۆژەکەوە دەرهێنراو پیشان دەدات؛ زێڕنگەرانی بازاڕ قازانجی خۆیان لەسەری زیاد دەکەن، کە ئەو ژمارەیە کە بە کەسی داوای دەکەیت.

لەبەر ئەوەی زێڕ و دراو شەقامەکە بەش دەکەن، ئەوەی مسقاڵێک دەفرۆشێت بۆ ئەوەی هەمان ڕۆژ دۆلار بکڕێت دەتوانێت هەردوو کارەکە لە سەد مەتردا تەواو بکات، کە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی دوکانە زێڕەکان لە نزیک بازاڕ دەمێننەوە هەرچەند کرێی ناوەند بەرز ببێتەوە.

پرسیارەکانی خوێنەران

ئایا نرخی سلێمانی لە هی هەولێر بەرزترە؟ زۆربەی کات بە کەمێک، بە دەگمەن بە زۆر. تابلۆ بڵاوکراوەکانی هەولێر وەک بنکە دابنێ و چاوەڕوان بە بازاڕەکە لە چەند سەد دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلاریاندا بێت.

دەتوانم ڕۆژی هەینی پارە بگۆڕم؟ بازاڕەکە داخراوە. کاش تایم کراوەیە، و هەندێک نووسینگەی شەقامی شۆڕش دوانیوەڕۆ دەکەنەوە؛ سەرەتا تەلەفۆن بکە.

لە کوێ تمەن بگۆڕم؟ لە بازاڕەکە، و لە نووسینگەکانی شەقامی مەولەوی. نرخی تمەن لەسەر دینارڤیو ژمارەیەکی نیشتمانییە لە فیدەکانەوە، نەک نرخی بازاڕی سلێمانی، و وەک ئەوە نیشان کراوە.

ئایا نرخەکان لە بازاڕ باشترن لە نووسینگەکانی سەر شەقام؟ زۆربەی کات بە جیاوازییەکی کەم، چونکە ڕکابەری لەناو بازاڕ توندترە. بەڵام جیاوازییەکە لە بڕە بچووکەکاندا دەتوێتەوە، و نووسینگەکانی شۆڕش و مەولەوی بە ئۆتۆمبێل ئاسانتر دەگەیتێ.