نووسینگەکانی ئاڵوگۆڕ لە نەجەف: شەقامی سەیرەفات، شەقامی ڕەوان و ئەو کۆمپانیایانەی بارەگایان لە شارەکەیە

نەجەف ٥٨ کۆمپانیای ئاڵوگۆڕی مۆڵەتداری لە تۆماری بانکی ناوەندیدا هەیە، سێیەم گەورەترین ژمارە لە عێراق دوای بەغدا و بەسرە، و شتێک کە هیچ کام لەو دوو شارە ناتوانن بە هەمان شێوە بانگەشەی بکەن: دوو لە زنجیرە گەورەکانی ئاڵوگۆڕی وڵات، ڕەیان و عەتائولغەری، بارەگایان لێرەیە نەک لە پایتەخت. ملیۆنان زیارەتکار هەموو ساڵێک بە دراوی بیانییەوە تێدەپەڕن بۆ گۆڕین، و ئاڵوگۆڕکارانی شارەکە بۆ وەڵامدانەوەیان گەشەیان کردووە.

شەقامی سەیرەفات و شەقامی ڕەوان

بازاڕی پارەی نەجەف شەقامێکی بە ناوی خۆیەوە هەیە. شەقامی سەیرەفات، بەرامبەر نەجەف سیتی مۆڵ، ڕیزێکە لە کۆمپانیای مۆڵەتدار کە نرخی دۆلار1,588+0.52%↗دۆلار بۆ دیناری عێراقی+0.52%1,5881 مانگ هەموو بەیانییەک بۆ شارەکە تێیدا دادەنرێت؛ ئیلاف لێرەیە. چەند بلۆکێک دوورتر، شەقامی ڕەوان بارەگای سەرەکی عەتائولغەری و نووسینگەی فەلاحی نێودەوڵەتی هەڵدەگرێت، و پیادەڕۆکەی لەگەڵ زێڕفرۆشەکانی کۆمەڵگەی بازاڕی گەورە بەش دەکات، هەمان شێوازی دراو و زێڕ کە لە هەموو شارێکی عێراق دەدۆزرێتەوە.

شەقامی غەدیر، تەنیشت کۆلێژی کارگێڕی و ئابووری، ئەو شوێنەیە کە ڕەیان بارەگای سەرەکی تۆڕی حەوت شارییەکەی لێ دەپارێزێت، و لقی نەجەفی قەند لە ناوچەی غەدیر (فورات) دانیشتووە. فنجان لقێکی شاری هەیە و، بە شێوەیەکی ناوازە، کۆنتەرێکی دۆلاری گەشت لەناو فڕۆکەخانەی نەجەف.

ئەو نووسینگانەی دینارڤیو لیستیان دەکات

شەشەکە، لەگەڵ نەخشە، لە لاپەڕەی نەجەفدان. هێشتا هیچیان نیشانەی ڕاستیان نییە. ڕەیان تابلۆیەک بڵاو دەکاتەوە، بەڵام لە پشت پشکنینێکی وێبگەڕ کە کۆکەرەوەی دینارڤیو ناتوانێت تێیپەڕێت؛ لاپەڕەی تابلۆی عەتائولغەری بەتاڵ دەردەکەوێت. بۆیە لاپەڕەی نەجەف هیچ ژمارەیەک پیشان نادات، و ئەوە دەڵێت، لەبری ئەوەی ژمارەی بەغدا وەک هی نەجەف پێشکەش بکات.

نەجەف چۆن نرخ دەدات

دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلار، کڕین و فرۆشتن، بۆ کاغەزی زنجیرەی نوێ، وەک هەموو بازاڕێکی تری عێراق. نرخی نەجەف لە ماوەی کاتژمێرێکدا شوێن هی بەغدا دەکەوێت؛ دوو شارەکە نزیکن و ئەو زنجیرانەی لە هەردووکیاندا مامەڵە دەکەن یەکخراویان ڕادەگرن. چاوەڕوانی جیاوازی کۆنتەری ٢٥٠ بۆ ٥٠٠ دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلار بە لەسەر شەقامی سەیرەفات، تەسکتر بۆ بڕە گەورەکان، بەرفراوانتر بۆ کاغەزە بچووکەکان و لە کۆنتەرەکانی هۆتێلی نزیک زیارەتگا.

تمەنی ئێرانی دراوی دووەمی نەجەفە، چونکە زۆربەی زیارەتکارانی شارەکە لە ئێرانەوە دەگەن. تمەن بە دینار بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ یان هەر ملیۆنێک نرخ دەدرێت و زۆر زیاتر لە دۆلار دەجوڵێت؛ دوو جار بپرسە و ژمارەکە بنووسە. ڕوپیەی پاکستانی، ڕوپیەی هیندی و دیناری بەحرەینی2.65+0.67%↗دیناری بەحرەینی بۆ دیناری عێراقی+0.67%2.651 مانگ و کوەیتیش لێرە بە بڕی زۆر لە وەرزەکانی زیارەتدا مامەڵە دەکرێن، و شەقامەکە سەرەتا بەرامبەر دۆلار نرخیان دەدات.

ڕێنمای زیارەتکار

• لە شەقامی سەیرەفات بگۆڕە، نەک لای زیارەتگا. کۆنتەرەکانی لە بینینی زیارەتگادا چەند هەزار دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلار خراپتر نرخ دەدەن. شەقامەکە دە خولەک بە پیادەیە.
• کۆنتەری فڕۆکەخانە بە نرخی فەرمی دەفرۆشێت. کۆنتەری فنجان لە فڕۆکەخانەی نەجەف پەنجەرەی دۆلاری گەشتە بۆ عێراقییە ڕۆیشتووەکان بە پاسپۆرت و بلیت، بە ١,٣١٠ی بانکی ناوەندی. ئەو شوێنە نییە کە زیارەتکارێکی گەیشتوو تمەنەکەی لێ دەگۆڕێت.
• کاتەکان لە ئەربەعین و عاشوورادا. زنجیرەکان کاتەکانیان بە درێژایی زیارەت درێژ دەکەنەوە؛ بازاڕەکە بە ڕۆشنایی ڕۆژ دەمێنێتەوە. هەینی لای ڕەیان و عەتائولغەری داخراوە.
• داوای مۆڵەت بکە. هەموو کۆمپانیایەک لە خشتەکەدا لە تۆماری بانکی ناوەندیدایە. پارەگۆڕی بێ مۆڵەت لە وەرزدا لەناو قەرەباڵغی کار دەکەن؛ نرخەکە بە دەگمەن باشترە و مەترسییەکە تەواو هی تۆیە.

بۆچی نەجەف بۆ نرخی نیشتمانی گرنگە

زنجیرەکانی نەجەف تەنها خزمەتی نەجەف ناکەن. لقەکانی ڕەیان لە هەولێر، سلێمانی، بەغدا، بەسرە، سەماوە و کووت، و بریکارەکانی عەتائولغەری لە بەغدا، واتە نرخێک کە بەیانی لەسەر شەقامی غەدیر بڕیاری لێ دەدرێت تا نیوەڕۆ لە شەش شاری تر نرخ دەدرێت. کاتێک تابلۆی ڕەیان بخوێندرێتەوە، دینارڤیو یەکسەر سەرچاوەیەک بۆ حەوت شار بەدەست دەهێنێت، دووانیان هیچ کۆمپانیایەکی تر نایانگرێتەوە. ئەو تاکە گرتنە بەنرخترین بڕگەی کراوەیە لە لیستی ماڵپەڕەکەدا.

نموونەیەکی کرداری: پێنج ملیۆن تمەنی زیارەتکارێک

زیارەتکارێک کە لە ئێرانەوە بە پێنج ملیۆن تمەنەوە دەگات پێویستی بە دینارە بۆ هەفتەیەک. بە ژمارە نیشتمانییەکەی تمەن لەسەر لاپەڕەی تمەنی ئەم ماڵپەڕە، نزیکەی ٧٠,١٠٠ دینار بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ تمەن لە ڕۆژی نووسینی ئەم ڕێنمایە، پێنج ملیۆنەکە نزیکەی ٣.٥ ملیۆن دینار دەبێت. لەسەر شەقامی سەیرەفات نووسینگەکە تمەن بە دینار بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ نرخ دەدات، و نرخی کڕینی لە وەرزدا دەتوانێت دوو یان سێ لە سەد لەژێر فیدەکە بێت، چونکە تمەن خێراتر دەگات لەوەی دەڕوات. دوو یان سێ لە سەدی ٣.٥ ملیۆن ٧٠,٠٠٠ بۆ ١٠٥,٠٠٠ دینارە، نرخی ژەمەکانی هەفتەیەک، و جیاوازییە لە نێوان گۆڕین لە یەکەم کۆنتەری نزیک زیارەتگا و دە خولەک پیادەڕۆیشتن بۆ بەراوردکردنی دووان لە شەقام. لاقی دۆلار سادەترە: ٢٠٠ دۆلار بە نرخی کڕینی نزیک ١٥٤,٦٠٠ بۆ هەر ١٠٠ دۆلار ٣٠٩,٢٠٠ دینار دەهێنێت، و هەموو کۆنتەرێکی مۆڵەتدار لە چەند سەد دیناری ئەوەدا دەبێت.

بۆ ئەوەی دەگەڕێتەوە ئێران کێشەکە پێچەوانەیە: ئەوەی پێش سنوور تمەن لە نەجەف دەکڕێت زیاتر دەدات لەوەی لە سلێمانی یان لە خاڵەکە دەیدات، چونکە خواستی تمەن لە نەجەف وەرزییە. تەنها ئەوەندە بکڕە کە بۆ ڕێگاکە بەسە.

دوو زنجیرە، دوو مۆدێل

ڕەیان و عەتائولغەری هەردووکیان کۆمپانیای نەجەفن و بە شێوەی جیاواز بنیات نراون. ڕەیان کۆمپانیایەکی پشکدارییە بە لق لە حەوت شار، ئەپێک کە گەشەپێدەرێکی ئیماراتی دروستی کردووە و تابلۆیەک لەسەر ماڵپەڕەکەی کە هەر حەوتەکە یەکسەر نرخ دەدات؛ بە ئاشکرا لە ساختەکارانی بەکارهێنەری ناوەکەی ئاگادار دەکاتەوە. عەتائولغەری کۆمپانیایەکی خێزانییە بە دوو نووسینگەی نەجەف، لقێکی کەربەلا و تۆڕێکی بریکار لە بەغدا کە نرخەکەی لەژێر ناوی خۆیاندا دەدەن. یەکەم تۆڕێکی تاکفرۆشییە بە یەک نرخ؛ دووەم ماڵێکی کۆفرۆشییە کە نرخەکەی لە ڕێگای هاوبەشەکانەوە دەگاتە شەقام. کاتێک تابلۆی ڕەیان بخوێندرێتەوە، حەوت شار لە یەک سەرچاوەدا بە دینارڤیو دەدات؛ نرخی عەتائولغەری هەرگیز جگە بە پرسین ناگیرێت.

جیاوازییەکە بۆ خوێنەریش گرنگە: نرخی ڕەیان لە هەموو لقێکدا هەمان نرخە، بۆیە ئەوەی لە هەولێر دەیبینیت ئەوەیە کە لە بەسرە دەیدۆزیتەوە؛ نرخی عەتائولغەری لای بریکارێک لە شۆرجە لەوانەیە کەمێک لە نرخەکەی لەسەر شەقامی ڕەوان جیاواز بێت، چونکە بریکارەکە قازانجی خۆی زیاد دەکات.

پرسیارەکانی خوێنەران

نەجەف بۆ دۆلار لە بەغدا هەرزانترە؟ نەک بە شێوەیەکی بەرچاو. دوو بازاڕەکە لە ڕێگای هەمان کۆمپانیاکانەوە یەکخراون؛ جیاوازی چەند سەد دینار بۆ هەر ١٠٠ دۆلار بە هەر لایەکدا ئاساییە و گەشتێک ناهێنێت.

دەتوانم تمەن ڕاستەوخۆ بۆ دۆلار بگۆڕم؟ لەسەر شەقامی سەیرەفات، بەڵێ. نووسینگەکە لە ڕێگای دینارەوە دەیکات و ئەنجامەکەت پێ دەڵێت؛ بپرسە کام نرخی دیناری بەکارهێناوە تا لەگەڵ لاپەڕەی تمەنی دینارڤیو بەراوردی بکەیت.

بۆچی دینارڤیو هیچ ژمارەیەکی نەجەف پیشان نادات؟ چونکە هێشتا هیچ تابلۆیەکی نەجەف ناخوێندرێتەوە. ماڵپەڕەکە نووسینگەکان بە تەلەفۆنەکانیانەوە لیست دەکات تا بە تەلەفۆنکردن نرخی ڕۆژەکە بەدەست بهێنیت، و ئەو ڕۆژەی تابلۆیەک دەکرێتەوە ژمارەیەک پیشان دەدات.

نووسینگەکان دۆلاری زنجیرەی کۆن وەردەگرن؟ بە داشکاندن، و هەندێکیان ڕەتیان دەکەنەوە. کاغەزی زنجیرەی ٢٠١٣ و دواتر لە بارودۆخی باشدا نرخی تابلۆ وەردەگرن.

باشترین کاتی ڕۆژ بۆ گۆڕین کامەیە؟ دوای ئەوەی بەغدا نرخی بەیانی بڵاو دەکاتەوە و پێش قەرەباڵغی دوانیوەڕۆ؛ لە نێوان نۆ و یازدەدا شەقامەکە ئارامە و نرخەکە جێگیرە.